جەعفەر محەمەد ئۆسمان، بەرنیاس بە (جەعفەر بێبادی)، لە ساڵا ١٩٥٥ ل گوندێ بێبادێ، یێ سەر ب دەڤەرا چەمانکێ ڤە، هاتیە سەر دنیایێ. دگەل دەستپێکرنا شۆڕشا ئەیلولێ، بابێ وی و سێ برایێن وی دبنە پێشمەرگە؛ ئەو ژی لە ساڵا ١٩٦٩ ل هێزا شێخان دبیتە پێشمەرگە و پشکداریێ د شەڕێ دەکان دا دکەت و ل تانا قوربانیێن شکەفتا دەکان دچیت، کو هەژمارا وان ٧٠ ژن، زاڕۆک و دانعەمر بوون و هەمی د شکەفتێ ڤە ژ لایێ سوپا و جاشێن ڕژێمێ ڤە تێنە سۆتن.
پشتی ڕێکەفتنا ١١ی ئادارا ١٩٧٠، ئەو پشکداریێ د شەڕێ باعەدرێ دا ل دژی هێزێن حزبا شوعی دکەت، کو هینگێ هەڤپەیمان بوون لەگەل ڕژێما عێراقێ ل دژی شۆڕشێ. دگەل دەستپێکرنا شەڕی لە ساڵا ١٩٧٤، ئەو دگەل بابێ خوە دچیتە قەلادزێ و لە حاجی عومران بارزانیێ نەمر دبینیت؛ بارزانیێ نەمر تڤەنگەکێ ددەتێ و پاشی پشکداری د بەرسینگگرتنا هێرشێن دوژمنی ل کێوەڕەش دکەت و د وی شەڕی دا بریندار دبیت.
پشتی شکەستنا شۆڕشێ، دچیتە سێدەرا و بابێ وی ژی دگەھیتە وی، و بەرەف ئیرانێ ڤە دچن؛ لە دەشتا بەرازگرێ ڕێ تێنە گرتن، نەچار دبن ڤەدگەڕێنەڤە و ب قەچاغی لە دەڤەرێ دمینن.
پشتی هاتنا مەحمود ئێزدی بۆ دەڤەرا شێخان لە ساڵا ١٩٧٦، ئەو و بابێ خوە و برایێن خوە (خالد، ئەنوەر، ئیسماعیل و عوسمان) پەیوەندیێ ب وی دکەن و دگەل وی دبنە پێشمەرگە. کاک جەعفەر ژ ساڵا ١٩٧٦ هەتا شەهیدبوونا وی لە ساڵا ١٩٧٩ دگەل مەحمود ئێزدی دمینیت.
ل ١/٨/١٩٧٨، ئەو دناڤبەرا گەلیێ رمان و باڵەتێ دا، لەگەل هێزێن دوژمنی تووشی شەڕەکی دبن؛ د وی شەڕی دا کاک جەعفەر و سلۆ خدر بریندار دبن، و هەردوو برایێن کاک جەعفەری (عوسمان و خالد) شەهید دبن، و ئەو ژی ٥٢ سەبازێن دوژمنی د وی شەڕی دا دکوژن.
کاک جەعفەر ٩ ڕۆژان ب چۆکا شکەستی ڤە بێ دەرمانکرن دمینیت و ب وی پیێ شکەستی ڤە خوە دگەھینیتە گوندێ ئاتۆشی، و پاشی ب ڕێیا جەھوەر نامق لە دیابەکر تێته چارەسەرکرن و پشتی سێ مەهان دزڤڕیتەڤە کۆماتەی. پاشی ئەو لە مەڕانێ، لە دەڤەرا چەمانکێ، خوە دگەھینیتە مەحمود ئێزدی و لە مَهەا ئێکا سالا ١٩٧٩ دوو ئیڤایێن لەشکەری دسۆژن و هەژمارەکا سەبازان دکوژن و چەندین پارچێن چەکی ژی وەکو دەستکەفت ڕادکەن.
ل رۆژا ١١/٥/١٩٧٩ ل گوندێ ئەڤریکێ، لە ڕۆژهەلاتێ دهۆکێ، مەفرەزا وان ژ لایێ سوپایێ ڕژێمێ ڤە تێنە دوورپێچکرن و د شەڕەکێ قەھرەمانانەدا، دوورپێچێ دشکێنن، و برایێ جەعفەری (ئەنوەر)، کو بۆ جارەکا ئێکانە یە دگەل خوە دبەنە گەڕێ، بریندار دبیت. ب هەر حالەکێ هەی، ئەو خوە دگەھیننە سەرێ چیايي؛ لێ لە وێرێ ژی ڕاستێ هێرشێن فرۆکێن دوژمنی تێن. پاشی خوە دگەھیننە چیایێ زروێ، لە باکوورێ ڕۆژهەلاتێ زاویتێ، و لە وێرێ ژی دیسان دکەڤنە بۆسا دوژمنی و بۆ نێزیکی ٢٤ دەمژمێران دکەڤنە د شەڕی دا و ئەو هێزێن دوژمنی دکەڤنە بن فشارەکا مەزن و زیانێن مەزن دگەھیننە دوژمنی.
رۆژا ٢٤/٥/١٩٧٩ هێرشەکا مەزن و چەند ڕۆژان لە دویڤ ئێك تێته سەر بارەگایێ هەرێما ئێک لە کۆماتەی؛ کاک جەعفەر پشکداریێ د وی شەڕی ژی دا دکەت هەتا کو هێزێن دوژمنی دشکێن.
لە ساڵا ١٩٨٠، محەمەدێ بابێ کاک جەعفەر، لە گەلیێ شێرانە لە دەڤەرا بەرێ گارەی، تێته شەھید کرن. د هەمان ساڵ دا ئەو مالا خوە دبەتە ڕۆژهەلاتێ کوردستانێ و پشتی هندێکێ ڤەدگەریتەڤە کوردستانێ. لە ساڵا ١٩٨٢ دچیتە ڕۆژهەلاتێ و هەتا ساڵا ١٩٨٥ لە وێرێ ئەرکێ خوە یێ پێشمەرگاتیێ دبینیت.
ل رۆژا ٩/٦/١٩٨٥، ئوردوگایێ پەنابەرێن کورد لە زێوا ڕۆژهەلاتێ کوردستانێ، ژ ئالیێ فرۆکێن جەنگی یێن عێراقێ ڤە تێته بۆمبارانکرن و تێدا ١٥٠ ژن و زاڕۆک شەهید و پتر ژ ٤٠٠ ژی بریندار دبن؛ هەڤژینا کاک جەعفەری و کوڕێ وی ژی د ڤێ بۆمبارانێ دا شەهید دبن.
لە دەمێ ئەنفالێن ١٩٨٨، کاک جەعفەر لە دەڤەرێن رزگارکریێن شۆڕشێ بوو لە باشوور. مخابن، ئەو ئاسێ دبن و دکەڤنە دەستێ ڕژێما عێراقێ، لێ سێ زاڕۆکێن وی و برازایێن وی لە ڕۆژهەلات دمینن.
پشتی سەرھەلدانێ، جارەکا دی ب دیتنا زاڕۆک، خێزان و برازایێن خوە شاد دبیت و بەردەوامیێ ددەتە پێشمەرگاتیا خوە.
پشتی تەشکیلات دبیتە جێگرێ خالد شلی، لە سالا ١٩٩٢ دبیتە فەرماندێ سریەکا لەشکەرێ ئێک. لە ساڵا ١٩٩٥ دبیتە جێگرێ فەوجا ٦ و پاشی دبیتە ئەندامێ لیوا ٦. پشکداری د شەڕێ بەکەکی کریورە و شەڕێ نافخۆ لایێ بالیسان، کە بەکێ ئەحمەد ئاغا دولا ئالانێ… هەمی شەڕێن وی دەڤەری پشکدار بوویە. لە ساڵا ١٩٩٧-٢٠٠٠ دبیتە ئەندامێ هێزێ و پاشی پلەیا رائید لە سوپایێ ٥ وەردگریت.
لە ساڵا ٢٠٠٣ پشکداریێ د شەڕێ ئازادکرنا عێراقێ دا دکەت، و هەروەسا لە سالا ٢٠١٤ پشکداریێ د شەڕێ تیرۆریستێن داعش دا دکەت؛ لە ساڵا ٢٠١٧ پشکداریێ د بەرسینگگرتنا هێرشا حەشدا شەعبی دا دکەت. نوکە ژی پلەیا وی رائیدە و وەک فەرماندێ بەتالیونێ لە هێزا خەبات بەردەوامە لە سەر پێشمەرگاتیا خوە. لە کۆنگرەیا ١٤یا پارتی دیموکراتی کوردستان، لە دەستێ جەنابێ سەرۆک بارزانی، مەدالیا بارزانی پێ هاتیە خەڵاتکرن و بوویە هەڵگرێ مەدالیا بارزانی.
شەھیدێن بنەمالا کاک جەعفەری:
١. عوسمان محەمەد ئۆسمان (برا)
٢. خالد محەمەد ئۆسمان (برا) — هەردوو لە شەڕێ گەلیێ رمان و باڵەتێ شەھید بووینە.
٣. محەمەد ئۆسمان خالد (بابێ وی) — لە گەلیێ شێرانە شەھید بوویە.
٤. حەلیما عبداللە عیسا (هەڤژینا وی) — لە رۆژا ٩/٦/١٩٨٥ لە ئۆردووگایێ زێوە شەھید بوویە.
٥. نەبی جەعفەر محەمەد (کوڕێ وی) — لە هەمان رۆژێ لە ئۆردووگایێ زێوە شەھید بوویە.
کاک جەعفەر ب خوە ژی لە ژیانا خوە یا پێشمەرگاتیێ دا ٨ جاران بریندار بوویە. و پاشی ب هوكارێ نەخوشیێ ژ ساڵا ٢٠٢٦ وەغەر دكەت
