رۆژا جیهانی یا دژی توندوتیژیا ژنان: بانگەوازەک بۆ ئاشتی و یەکسانیێ
رۆژا ٢٥ی نۆڤەمبەرـێ، وەکوو رۆژەکێ جیهانی یێ ساڵانە بۆ بەرەنگاربوونەوەیا توندوتیژیێ دژی ژنان دهێتە دیارکرن و ب فەرمی ژلایێ نەتەوەیێن ئێكگرتی ڤە هاتیە ناساندن. ئەڤ رۆژە دەرگەهەکێ گرنگە کو تێدا تەڤایا جیهانێ ب هەڤڕا هەڵوەستە دکەن لسەر مەترسیا ڤێ دیاردەیا خراب و رێیێن چارەسەرکرن و نەهێلانا وێ.
مێژوویا ڤێ رۆژێ
مێژوویا دیارکرنا ٢٥ی نۆڤەمبەرێ دزڤڕیتە ڤە بۆ سالا ١٩٦٠ێ ل وەڵاتێ دۆمینیکان، دەمێ سێ خوشکێن چالاکڤانێن سیاسی، ب ناڤێ خوشکێن میرابال (پاتریا، مینێرڤا، و ماریا ترێزا)، ب شێوەیەکێ درندانە ژلایێ دەستهەلاتا دیکتاتۆری یا وێ دەمێ ڤە هاتینە کوشتن. کوشتنا وان بوو ب سیمبولەک بۆ بەرگریێ و بەرەنگاربوونەوەیا توندوتیژیێ دژی ژنان، و ژیانا وان بوو ب بنەمایێ دیارکرنا ڤێ رۆژێ ژلایێ چالاکڤانێن فێمینیست ڤە و پاشی ب فەرمی ژلایێ نەتەوەیێن ئێكگرتی ڤە ل سالا ١٩٩٩ێ.
توندوتیژی دژی ژنان: کێشەیەکا جیهانی
توندوتیژی دژی ژنان دیاردەیەکا خراب و پێشێلکاریەکا مەزن یا مافێن مرۆڤییە و چ جڤاک و دەڤەرەکێ جیهانێ ژێ ب دوور نینە. ئەڤ توندوتیژیە نە تەنها زیانێ دگەهینتە ژن و کچان ژ روویێ جەستەیی و دەروونی ڤە، بەلکو کۆلەکەیا جڤاکەکێ ساخلەم ژ ناڤ دبەت.
جۆرێن توندوتیژیێ:
• توندوتیژیا جەستەیی: وەک لێدان و زیان گەهاندن ب لەشی.
• توندوتیژیا سێکسی: وەک دەستدرێژیکرنا سێکسی و زۆرلێکرن بۆ کرنا سێکسی.
• توندوتیژیا دەروونی (هزری): وەک سوکایەتی، کێمکرن، چاڤدێریا بەردەوام، و بێبەشکرن ژ سەرچاوەیێن دارایی.
• توندوتیژیا جڤاکی: وەک نەهێلانا بەشداریکرنێ د بوارێن سیاسی، کارگێڕی، و ئابووریدا.
لگۆری ئامارێن رێکخراوا تەندروستیا جیهانی، نزیکەی هەر سێ ژنان ئێك ژ وان د ژیانا خوە دا رووبەڕووی توندوتیژیا جەستەیی یان سێکسی بوویە.
ئارمانجا رۆژێ و هەڵمەتا ١٦ رۆژی
ئارمانجا سەرەکی یا ڤێ رۆژێ و هەڵمەتا ١٦ رۆژی یا بەرەنگاربوونەوەیا توندوتیژیێ دژی ژنان کو ژ ٢٥ی نۆڤەمبەرێ دەستپێدکەت و هەتا ١٠ی کانونا ئێكێ (رۆژا مافێن مرۆڤی) بەردەوام دبت، ئەڤێن خوارێ نە:
1. هۆشیارکرنەوە: زێدەکرنا هۆشیاریێ لسەر مەترسیا ڤێ دیاردەیێ و رۆلێ تاک و جڤاکی د نەهێلانا وێ دا.
2. چاڵاکی و داكۆكی: ئەنجامدانا چاڵاکیان بۆ گوهدانا قوربانیان، پشتەڤانیکرنا وان و داخوازی کرن بۆ یاسایێن تۆکمەتر و جێبەجێکرنا وان.
3. پشتەڤانیا مافێن ژنان: جەختکرن لسەر وێ چەندێ کو پاراستنا مافێن ژنان کۆلەکەیە بۆ بنیاتنانا جڤاکەکێ ئازاد و دادپەروەر.