ئەرجان و فەرید ماری 38 سال پشتی ئەنفالێن بەهدینان – “ئەز دێ مرم، کوردستان نامرت” ئەڤە دووماهی وەسیەتا دوو برایێن ئێزدی بوو، بەری ببنە قوربانیێن ئەنفالێ.

شێخان میدیا

ئەرجان و فەرید ماری
38 سال پشتی ئەنفالێن بەهدینان – “ئەز دێ مرم، کوردستان نامرت”
ئەڤە دووماهی وەسیەتا دوو برایێن ئێزدی بوو، بەری ببنە قوربانیێن ئەنفالێ. ئەڤ رستە، د زانین دا کو دێ شەهید بن ژ لایێ زڕتەکێن رژێمێ ڤە، ب خوینا دلێ خۆ ل سەر دیوارێن قەلها نزارکێ نڤیسی.
پشتی 38 سالان ژ چاڤەرێکرن و ئازارێ، سوپاس بۆ خودێ، ل ناحیا باعدری، پایتەختا میران و دلێ ئێزیدخانێ، ب هەلکەفتا 38 سالیا ئەنفالێن بەهدینان، ل سەر داخوازا پارتی و خەلکێ باعدری و کەسوکارێن وان، پەیکەرێ دوو برایێن شەهید، دوو پێشمەرگێن ئێزدی، دوو ئەنفالکریێن دەستێ رژێما گۆڕبەگۆڕ، ئەرجان و فەرید ماری هاتە دروستکرن.
ئەڤ پەیکەرە بتنێ پەیکەرەکێ ئاسایی نیە بۆ جوانیێ، ئەڤە بەلگەیەکا زیندی یە ل سەر قوربانی دانا کوردێن ئێزدی د قۆناغا ئەنفالێ دا. ئەڤ پەیکەرە هێمایێ بەرخودانێ یە و بوویە قەبرستان بۆ خێزانا وان.
بێ سەر و شوین
ئەرجان و فەرید د سالا 1988ێ دا هاتنە ئەنفالکرن و هەتا ئەڤرۆ د بێ سەر و شوینن. گۆڕێن وان نینن، قەبرستانێن وان نینن.
گرنگیا ڤی پەیکەری د مرۆڤایەتیێ دایە. بۆ 38 سالانە کەسوکارێن وان، و نەخاسمە دایکا بێ مراد وەغەرکری و خوشکا وان یا چەرگ سۆتی (بەیبوون)، خوشکا دوو برایێن گەنج و لاو، ل جەژنان و ل هەلکەفتان نەدزانی بۆ کیڤە بچیت. هەموو خەلک دچووە سەر قەبرێن عەزیزێن خۆ، لێ ئەو دگەریان و گۆڕەک نەبوو لێ بگرین و خۆ بکەنە هاوار بۆ لاوێن خۆ.
ئەڤرۆ ئێدی ئەو رۆژە نامینیت. ئەڤ پەیکەرە بوویە گۆڕا وان . ئێدی کەسوکارێن وان و دوست و هەڤالێن ئەرجان و فریدی ل جەژنان ناچنە قەبرستانەکا چۆل، بەلکو دێ سەر ل ڤی پەیکەری دەن و گولەکا وەفاداریێ ل بەر پێیێن وان دانن.
ئەرجان و فەرید کی بوون؟
شەهید ئەرجان ماری حەسەن ل سالا 1957 ل باعدری ژ دایک بوویە و دەرچوویێ کۆلیژا ئەندازیاریێ بوو ل بەغدا. ل سالا 1982 وەکی گەنجەکێ ئێزدی یێ وەلاتپارێز دەست ژ ژیانا باجێری بەردا و پەیوەندی ب رێزێن پێشمەرگەی و شۆرەشێ کر. برایێ وی یێ بچووک شەهید فەرید ماری ژی هەمان رێباز گرتە بەر. ئەڤ هەر دوو برایە نە بتنێ پێشمەرگە بوون، بەلکو د ناڤ بەرەیێن بەرخودانێ دا بوون.
ئەنفالێن بەهدینان و هێرشا سەر دەڤەرێ
ل هاڤینا سالا 1988ێ، رژێما بەعس قۆناغا هەشتێ و دووماهیکێ یا ئەنفالێ راگەهاند کو ب ئەنفالێن بەهدینان دهاتە نیاسین. ل 25ێ تەباخێ دەست پێکر و بۆ ماوێ چەند هەفتیان بەردەوام بوو. ل ڤێ قۆناغێ دا ب سەدان گوندێن بەهدینان هاتنە وێرانکرن و ب هزاران کەس، ژ وان کوردێن ئێزدی ژی، هاتنە دەستەسەرکرن و بێ سەروشوین کرن.
ل وێ دەمێ ئەرجان و فەرید ل چیایێن کوردستانێ د بەرخودانێ دا بوون و ل ئەنجام دا هاتنە گرتن و بۆ قەلها نزارکێ یا ترسناک ل دهۆکێ هاتنە گواستن، ئەو قەلها کو ب گۆڕا بێ نەڤرۆ یا بەهدینیان دهاتە نیاسین.
د ناڤ وێ قەلهێ دا، شەهید ئەرجان هۆزانێن خۆ ل سەر دیواران دنڤیسی. بەری کو ل هەیڤا ئەیلولا 1988ێ بهێتە بێ سەروشوین کرن، ب خوینا دلێ خۆ وەسیەتا خۆ نڤێسی: “ئەز دێ مرم، کوردستان نامرت”.
وەسیەتا ل سەر دیواری
ئەڤ نڤێسینە، پشتی سەرەدانا سەرۆک بارزانی بۆ قەلها نزارکێ بەرچاڤ دکەڤیت. سەرۆک بارزانی ژ وێ نڤێسینێ گەلەک ب کەرب دبیت و دبێژیت ئەڤە نە بتنێ نڤێسینەکە، ئەڤە وەسیەتا شەهیدەکی یە و دێ میژوو یە و دڤێت بهێتە پاراستن و نە هێتە سڕین.
هەر ژ بەر ڤێ سەرەدانێ و گرنگیدانا سەرۆکی ب وێ رستەیێ، لایەنێن پەیوەندیدار دچنە مالا شەهید ئەرجانی و بڕیار دهێتە دان کو هەموو بەرهەم و هۆزانێن وی یێن کو ل سەر دیوارێن قەلها نزارکێ مابوون، د دیوانەکێ دا بهێنە چاپکرن و پەیکەرەک بو وان بهیتە دروستکرن، یانی ئەو رستە بووە ئەگەر کو دەنگێ شەهید ئەرجانی، پشتی 38 سالان، بگەهیتە هەموو کوردستانێ.
گرنگیا ڤی پەیکەری بۆ ئێزدیان و کوردستانێ
دروستکرنا ڤی پەیکەری ل باعدری د ڤی دەمی دا سێ پەیامێن مەزن دگەهینیت:
1. قوربانیێن ئێزدی د ئەنفالێ دا: ئەرجان و فەرید د سەلمینن کو کوردێن ئێزدی ژی وەکی هەموو کوردان قوربانیێن ئەنفالێ بوون. وان ب خوینا خۆ سەلماند کو ئێزدی پارچەیەکێ رەسەنێ کوردستانێ نە.
2. وەفاداری بۆ رێبازا پێشمەرگایەتیێ: ئەڤ پەیکەرە ب چەکێ وان ڤە و ب راوەستانا وان یا قارەمانانە، رەمزێ بەردەوامیا شورەشێ یە. ئەو دوو پێشمەرگێن شورەشێ بوون و د ناڤ بەریێن بەرخودانێ دا هاتنە ئەنفالکرن.
3. بیرەوەری بۆ نەفشێن بهێت: ئەڤ پەیکەرە دێ بیتە قوتابخانە. هەر زارۆکەکێ باعدری، هەر کەسەکێ دەما ب لای دا دەرباز بیت، دێ پرسیت ئەڤە کینە؟ و دێ بۆ بهێتە گۆتن، ئەڤە ئەو دوو برایەنە یێن گۆتین “ئەز دێ مرم، بەس کوردستان هەر دێ مینیت” و ب راستی ژی مرن و کوردستان هەر ما.
ل دەمژمێر 5ێ ئێڤاری ل رێکەفتی 2026/8/26 ل باعدری، دەما پەردە ل سەر ڤی پەیکەری بهێتە لادان، ئەم بتنێ یادا دوو شەهیدان ساخ ناکەین، ئەم بۆ هەموو ئەنفالکریێن بێ گۆڕ دبێژین: هەوە گۆڕ نینن، لێ ناڤێ هەوە ل سەر بەردی هاتە هەلکۆلین و هەر دێ مینیت.

سەربەرز بن گیانێ شەهید ئەرجان و فەرید ماری و هەموو شەهیدێن ئەنفالێ.