Shexan media

(( داکو مامۆستایەکێ سەرکەفتی بی )) ژ نڤیسینا / مامۆستا دلژار ئەمین ساڵح

شێخان میدیا

دەسپێکێ زور یا فەرە مامۆستا گرنگیێ ب “زمانی” بدەت ،وەک دینەمویێ پڕوسێسا فێربوونێ و فێرکرنێ، بۆ وەرگرتنا زانیارییان و دان و ستاندنێ و خاندن و نڤیسینێ، هەر ژ قوناغێن دەسپێکا فێربوونا خاندن ونڤیسینێ هەتا کو قۆناغا ئامادەیی، ژ بابەتێن ڕێنڤیس و داڕشتن و یاسا و ڕێسایێن ڕێزمانێ . (ئەڤ خاڵە ب تایبەت بۆ بسپورێ زمانێ کوردیێ).

​✔️ باش نڤیسی (الخَط) : باش نڤیسی و خەتێ جوان ڕوویەکێ دییە ژ پڕوسێسا فێربوونێ ،پێدڤییە مامۆستا گرنگی و بایەخێ پێبدەت، چونکە هەم دێ مامۆستا باشتر وانەیێ گەهینیت ئەگەر جوانکاری دنڤیسینا ویدا هەبیت ، دیسان دێ قوتابی پتر خۆشیێ ژ بابەتی بەن و باشتر تێگەهن ئەگەر خەتێ وان ژی یێ جوان بیت ،چ بۆ نڤیسینا بابەتێن قوتابخانێ یان دەرەکی بیت، یان بۆ دەفتەرێن ئەزموونان بن ل دەمێ بەرسڤدانێ، باش نڤیسی پشکەکە ژ “هونەرێن جوان” .

✔️ پلانا ساڵانە و ڕۆژانە :دڤێت دەسپێکا دەوامێ مامۆستا پلانەکا موکم بۆ ماددەیێ خۆ(بسپورییا خۆ) بدانیت، داکو ب درێژاهییا ساڵێ لدیڤ وێ پلانێ بچیت و سەرکەفتی بیت، بۆ ڕوژانێت دەوام و پشکێن پەرتووکێ و هەردوو وەرزێن خواندنێ .

✔️ کەسایەتی و کارامەییا مامۆستای : ئەڤە دوو لایەنێن گرنگن دڤێت ل جەم مامۆستای هەبن ،چونکە مامۆستا دەمێ دچیتە دناڤ پولێدا دێ ل بەرامبەر ژمارەیەکا قوتابییاندا ڕاوەستیت و وانەیێ بێژیت و دناڤ وان قوتابییان ژی دا پلەیێن جوراو جور یێن عەقلی و ژیری هەنە .
بۆ نموونە شێوازێ ڕەفتارا مامۆستای و هەڵسوکەوت و ڕاوەستیانا وی، دیسان جور و شێوازێ جلوبەرگێن مامۆستای .
هەروەسا ژلایێ بسپوریا خۆڤە یێ کارامە و شاڕەزابیت ،هەروەسا ڕێک و شێوازێن وانەگووتنێ خواندبن و شاڕەزایی تێدا هەبیت ،دیسان ڕۆشنبیرییەکا گشتی ل جەم مامۆستای هەبیت ژ زانیاریێن گشتی، مینا (زانستی، ئاینی ، پەروەردەی ،تەندروستی ، وەرزشی ، زمانەکان …. هتد) .
ب ڤان هەمی کارامەیی شێوازێن سەری دێ مامۆستا پتر سەرکەفتنێ دناڤ پولێدا ئینیت و لسەر ڕێڤەبرنا پولێ دێ یێ زاڵ بیت و بۆ قوتابییان بیتە چاڤلێکەر (قُدوَة) . ژبیرنەکەین مامۆستا ب ستایل و ڕەوشتێ خۆ ڤە کاریگەریێ لسەر قوتابی دکەت و دێ لناڤ ماڵ و جڤاکیدا ل جەم قوتابی ڕەنگڤەدەت.

✔️ دەولەمەندکرنا بسپوریا خۆ : ب گووتنا وانەیێ دێ زیاتر شاڕەزایی لدەف مامۆستای پەیدابیت، بەلێ ئەڤا هەنێ تێرا هندێ نییە ،بەڵکو دڤێت بەردەوام زانیارێین نوی یێن بسپورییا خۆ زێدەبکەت ، ب خواندنا بابەتێن نوی هاتین یان هەر بابەتەکێ ب بسپوریا ویڤە گرێدای .

✔️ ڕەفتارا بێ جوداهی : دڤێت مامۆستا ڕەفتارەکا ئێکانە دگەل هەمی قوتابییان بکەت بێی جوداهییا (مروڤاینی، سیاسی، نەتەوەی، ڕەنگ، زمان، ناوچەگەری …هتد) دفێرکرنێ و دانا پاداشتی دا یان سزا(بڕینا نمران) یان پشکداری پێکرن (یێ زیرەک و لاواز) بێتەکرن و هەر ڕەفتارەکا دی .

✔️ دەستخوشی و هاندان : ژ نیشانێن مامۆستایێ سەرکەفتی ئـەوە دەسخوشیێ ل قوتابیێ زیرەک بکەت و هاندانا قوتابیێ لاواز بکەت بۆ بەرەف باشتربوونێ .

✔️ کونتڕولا پولێ : کونتڕولکرنا پولێ هەر ئەو مامۆستا نینە مامۆستا ب دەنگێ بەرز و بلند و ب ڕێکا تەقلیدی بێژیت “بێ دەنگ ” بەلکو دڤێت قوتابی ڕابهینیت لسەر بێ دەنگیێ و ڕێزگرتنێ ،و دەمێ قوتابی ڕەفتارەکا نەدروست دکەت یان ژ بابەتێ وانەیێ دویرکەفت مامۆستا ب هندەک لڤین و هێمایان قوتابی ئاگادارکەت. و هوساژی نە مامۆستا گەلەک ماندی دبیت و نە هەستێ قوتابی دناڤ هەڤاڵێن ویدا دهێتە شکاندن .

ژبەرکرن و ژبیرکرن: قوتابی بهێتە هاندان و فێرکرن ل جهێ “ژبەرکرنێ” بابەتی تێبگەهیت ، چونکی گووتنەکا هەی دبێژیت “ژبەر بکە و ژبیربکە” تنێ ئایەتێن قورئانی یان بابەتێن ئەدەبی (هەلبەست) نەبن .